Αφήνουν πίσω τους νεκρούς οι μεγα-πυρκαγιές που σαρώνουν σχεδόν κάθε καλοκαίρι τα τελευταία χρόνια την Ελλάδα; Στη δημόσια συζήτηση μοιάζει να έχει επικρατήσει μια πλασματική εικόνα, ότι μπορεί μεν η καταστροφή οικιών και δασικού πλούτου από τις φωτιές να είναι τεράστια, όπως και το πλήγμα στην αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή, όμως «τουλάχιστον δεν έχουμε νεκρούς».
Όπως είχε θέσει το ζήτημα ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε ομιλία του στη Βουλή στις 25 Αυγούστου 2021, «στη μία περίπτωση [σ.σ., στη Βόρεια Εύβοια] δυστυχώς μετρούσαμε καμένα στρέμματα και στην άλλη [σ.σ., στο Μάτι] μετρούσαμε φέρετρα».
Πράγματι, το Μάτι έθεσε τον πήχη του τι συνιστά δράμα και καταστροφή τόσο ψηλά, που οποιαδήποτε άλλη τραγωδία μοιάζει να περνά εύκολα «από κάτω». Οι 104 νεκροί μέσα σε λίγες ώρες και οι δεκάδες ακόμη άνθρωποι που τραυματίστηκαν σοβαρά ή που θα κουβαλούν για πάντα το τραύμα εκείνου του απογεύματος, σε συνδυασμό με τον κυνισμό των αρχών και την αποσάρθρωση οποιουδήποτε μηχανισμού πολιτικής προστασίας, αποτελούν μια από τις πιο μελανές σελίδες στην ιστορία της Ελλάδας.
* Αποκαλυπτικές μαρτυρίες για τα όσα συνέβησαν την 23η Ιουλίου του 2018 στην Ανατολική Αττική περιλαμβάνει το βιβλίο της Μαρίνας Καρύδα «Μάτι, 23 Ιουλίου 2018»
* Αποκαλυπτικό είναι και το ντοκιμαντέρ του Αλ. Παπαχελά «Μάτι: Τα ντοκουμέντα μιλούν»
Οι «αόρατοι» νεκροί
Αυτό ωστόσο δεν δικαιολογεί το γεγονός ότι οι τουλάχιστον 29 άνθρωποι που πέθαναν στις φωτιές της τελευταίας τετραετίας κοντεύουν να ξεχαστούν υπό τη διαρκή επανάληψη του δόγματος «μετράμε στρέμματα και όχι φέρετρα». Και ο θάνατός τους υπενθυμίζει ότι το 112 και οι εκκενώσεις είναι μεν εργαλεία σωτήρια όταν χρησιμοποιούνται σωστά, δεν αποτελούν ωστόσο πανάκεια.
Το Long Stories Short συγκέντρωσε και παρουσιάζει τη «μαύρη λίστα» των 29 + 7 θανάτων της τελευταίας τετραετίας, που σχετίζονται άμεσα (στην πρώτη περίπτωση) ή έμμεσα (στη δεύτερη) με τα πύρινα μέτωπα.
Α. Άμεσοι θάνατοι από έκθεση στη φωτιά
- 5 Αυγούστου 2021 – Βαρυμπόμπη (Αττική): Ένας 55χρονος τραυματίστηκε σοβαρά στη μεγάλη πυρκαγιά και υπέκυψε στις 11/9/2021, μετά από 38 ημέρες νοσηλείας. (πηγή)
- 25 Ιουλίου 2023 – Πλατανιστός Καρύστου (Εύβοια): Ένας 41χρονος κτηνοτρόφος παγιδεύτηκε στο μαντρί του και βρέθηκε απανθρακωμένος. (πηγή)
- 26 Ιουλίου 2023 – Χοροστάσι Αλμυρού (Μαγνησία): Μια γυναίκα με κινητικά προβλήματα απανθρακώθηκε μέσα στο τροχόσπιτό της. (πηγή)
- 26 Ιουλίου 2023 – Άγιος Γεώργιος Φερών (Μαγνησία): Ένας 45χρονος κτηνοτρόφος εντοπίστηκε απανθρακωμένος σε μαντρί. (πηγή)
- 6 Αυγούστου 2023 – Κάτω Τιθορέα (Φθιώτιδα): Ένας 67χρονος μελισσοκόμος με σοβαρά εγκαύματα υπέκυψε μετά από νοσηλεία. (πηγή)
- 21 Αυγούστου 2023 – Πρόδρομος Βοιωτίας: Ένας ηλικιωμένος βοσκός πέθανε πιθανότατα από ασφυξία/αναθυμιάσεις. (πηγή)
- Αύγουστος 2023 – Έβρος (δάσος Δαδιάς, Λευκίμμη κ.ά.): Συνολικά 20 μετανάστες έχασαν τη ζωή τους όταν παγιδεύτηκαν από τις φωτιές, οι 18 στις 22/8 και άλλοι 2 τις επόμενες ημέρες. (πηγή)
- 21 Ιουνίου 2024 – Μυρτιά Ηλείας: Ένας 55χρονος άνδρας βρέθηκε χωρίς αισθήσεις κοντά στο πύρινο μέτωπο και κατέληξε στο νοσοκομείο λόγω εισπνοής καπνού. (πηγή)
- 30 Ιουνίου 2024 – Σταμάτα (Αττική): Ένας 45χρονος κατέρρευσε από καρδιακή ανακοπή μετά από εισπνοή καπνού την ώρα που προσπαθούσε να προστατεύσει την περιουσία του. Παρά τις προσπάθειες δεν επέζησε. (πηγή)
- 8 Αυγούστου 2025 – Κερατέα (Αττική): Ένας 76χρονος βρέθηκε νεκρός μέσα στο σπίτι του που περικυκλώθηκε από τις φλόγες. (πηγή)
Β. Έμμεσοι θάνατοι σχετιζόμενοι με τις φωτιές
- 6 Αυγούστου 2021 – Ιπποκράτειος Πολιτεία (Αττική): 38χρονος εθελοντής πυροσβέστης σκοτώθηκε από πτώση καμένου στύλου της ΔΕΗ. (πηγή)
- 9 Αυγούστου 2021 – Ερατεινή (Φωκίδα): 64χρονος χειριστής μπουλντόζας σκοτώθηκε όταν το όχημά του έπεσε σε χαράδρα κατά τη διάρκεια έργων πυροπροστασίας. (πηγή)
- 13 Ιουλίου 2022 – Σάμος: Πτώση ελικοπτέρου Mi-8 σε επιχείρηση κατάσβεσης – νεκρά δύο μέλη του πληρώματος. (πηγή)
- 25 Ιουλίου 2023 – Πλατανιστός Καρύστου (Εύβοια): Δύο πιλότοι της Πολεμικής Αεροπορίας σκοτώθηκαν όταν κατέπεσε Canadair CL-215. (πηγή)
- 2 Αυγούστου 2023 – Ρόδος: Εθελοντής δασοπυροσβέστης 40 ετών πέθανε από ανακοπή καρδιάς λόγω αναπνευστικής ανεπάρκειας. (πηγή)
- 10 Νοεμβρίου 2024 – Λαγκαδάς (Θεσσαλονίκη): 55χρονος πυροσβέστης Πενταετούς Υποχρέωσης έχασε τη ζωή του από πιθανό καρδιακό επεισόδιο σε δασική πυρκαγιά. (πηγή)
WWF: Πάνω από 130.000 στρέμματα καμένα σε δύο εβδομάδες
Στο μεταξύ, μια εικόνα της καταστροφής που έχει συντελεστεί και φέτος από τις μεγα-πυρκαγιές δίνει η WWF, επισημαίνοντας ότι ήδη μέχρι τις 14 Αυγούστου οι καμένες εκτάσεις στην Ελλάδα υπερέβαιναν τον μέσο όρο της τελευταίας 20ετίας για τη συγκεκριμένη περίοδο.
Όπως σημειώνει η περιβαλλοντική οργάνωση, ο απολογισμός των δασικών πυρκαγιών για ακόμα ένα καλοκαίρι είναι «αποκαρδιωτικός». Μόνο στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου καταγράφηκαν πάνω από 130.000 στρέμματα καμένων εκτάσεων, σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις του συστήματος EMSCopernicus.
Η WWF αναφέρει ότι ο αριθμός αυτός προκύπτει από τις μεγάλες πυρκαγιές που ξέσπασαν σε Χίο (42.490 στρ.), Φιλιππιάδα (26.368 στρ.), Ζάκυνθο (22.950 στρ.), Αχαΐα (16.830 στρ.), Κερατέα–Παλαιά Φώκαια (15.808 στρ.) και Χελιδόνι Ηλείας (6.227 στρ.).
Πάνω από τον μέσο όρο 20ετίας
Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου βρισκόμαστε ήδη αρκετά πάνω από τον μέσο όρο καμένων εκτάσεων της τελευταίας εικοσαετίας. «Η εικόνα είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς βρισκόμαστε ακόμη στη μέση της αντιπυρικής περιόδου, με τη διαχρονικά πιο δύσκολη φάση της να ακολουθεί», επισημαίνει η WWF.
Εκτάσεις, περιουσίες και ζωές
Όπως τονίζει η οργάνωση, οι φετινές φωτιές δεν έπληξαν μόνο πολύτιμα δάση και αγροτικές εκτάσεις, αλλά κατέστρεψαν περιουσίες, απείλησαν για ακόμη μια χρονιά τη ζωή χιλιάδων ζώων, ενώ ήδη καταγράφονται ανθρώπινες απώλειες και δεκάδες τραυματίες, τόσο πυροσβέστες όσο και πολίτες.
Η συνολική αποτίμηση της αντιπυρικής περιόδου, σύμφωνα με τη WWF, θα είναι δυνατή μόνο με τη λήξη της, ωστόσο «τα έως τώρα δεδομένα δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού».
Γιώργος Μουρμούρης
giorgismour@yahoo.gr