«Η πίεση για παραπάνω δουλειά, για πιο γρήγορη παράδοση κάθε πλοίου οδηγεί καθημερινά σε μικρότερα ή μεγαλύτερα ατυχήματα στα ναυπηγεία και τα επισκευαζόμενα πλοία, κατάσταση που με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγήσει σε ένα ή περισσότερα τραγικά γεγονότα».
Ήταν Δευτέρα 15 Μαΐου, όταν το Συνδικάτο Μετάλλου Αττικής προειδοποιούσε για τους κινδύνους από την εντατικοποίηση της δουλειάς στα ναυπηγεία, καλώντας παράλληλα σε 24ωρη απεργιακή κινητοποίηση την Τετάρτη 17 Μαΐου. Μόλις 12 ημέρες αργότερα, τη Δευτέρα 29 Μαΐου, η υποχώρηση μιας σκαλωσιάς κατά τη διάρκεια εργασιών στο πλοίο «Asterion II» της ΑΝΕΚ, στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη στο Πέραμα, είχε ως αποτέλεσμα ένα εκ των πτερυγίων της προπέλας να καταπλακώσει έναν 47χρονο εργάτη, ο οποίος σκοτώθηκε, και να τραυματίσει άλλους δύο.
«Ζούμε όλοι σε μια κοιλάδα των Τεμπών»
«Ζούμε σε μια κοιλάδα των Τεμπών όλοι. Γιατί υπάρχει μια ζυγαριά που από τη μία βρίσκεται ο εφοπλιστής που βιάζεται να τελειώσει το καράβι γιατί τα ναύλα είναι υψηλά, ο εργολάβος που χτυπάει τη δουλειά για να την πάρει από τον άλλο εργολάβο και μετά για να βγει κόβει από τα μέτρα ασφάλειας, η ταχύτητα για να βγει γρήγορα η δουλειά με πίεση μεγάλη στους εργαζόμενους για να τελειώνουνε», έλεγε το πρωί της Τρίτης 30 Μαΐου, από την εξέδρα της απεργιακής συγκέντρωσης στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη Περάματος ο Σωτήρης Πουλικόγιαννης, πρόεδρος του Συνδικάτου Μετάλλου.
Και οι παραλληλισμοί με τα Τέμπη δεν αφορούν μόνο το ότι όλοι μιλούσαν για το δυστύχημα που ερχόταν, αλλά και την αδιαφορία από κυβέρνηση, θεσμούς και ΜΜΕ: «Όταν φωνάζουμε, δεν μας ξέρει κανένας. Αφού γίνει κάτι, μας θυμούνται και έρχονται εδώ. για να πούνε τι; Συλλυπητήρια, ευχόμαστε να φτιάξουν τα πράγματα, και αύριο το πρωί πηγαίνετε για δουλειά γιατί τελικά αυτός που σκοτώθηκε έφταιγε».
Οργη στο Πέραμα
Το πρωί της Τρίτης εκατοντάδες εργάτες της Ζώνης συμμετείχαν στην απεργιακή συγκέντρωση στο Πέραμα, στο πλαίσιο της 24ωρης απεργίας. Ανάμεσα στους συγκεντρωμένους και η σύζυγος του 47χρονου που σκοτώθηκε στην πλωτή δεξαμενή νούμερο 3 του ΟΛΠ και του οποίου ως εκείνη την ώρα «τα παπούτσια βρίσκονταν κάτω από το φτερό» της προπέλας, όπως είπε ένας ομιλητής.
«Εύχομαι με τη σημερινή απεργία η φωνή των αγανακτισμένων πια εργαζομένων να ταρακουνήσει τους υπεύθυνους, ώστε να μην υπάρξει άλλο μεροκάματο του τρόμου, να μην ξεχαστεί το συμβάν και να μην πονέσει άλλη οικογένεια άδικα. Δεν παίζουμε με τις ανθρώπινες ζωές. Έλεος, φτάνει! Απαιτώ να βρεθούν οι υπεύθυνοι», ανέφερε η ίδια σε επιστολή της προς τα ΜΜΕ την Τετάρτη, ημέρα δεύτερης 24ωρης απεργίας στη Ζώνη, με τους απεργούς να πραγματοποιούν διαδήλωση στο κέντρο του Πειραιά, πρωί και απόγευμα.
Είχε προηγηθεί, το απόγευμα της Τρίτης, μαζική διαδήλωση στους δρόμους του Περάματος, ενώ το πρωί της ίδιας ημέρας, μετά τη συγκέντρωση στην πύλη της Ζώνης, οι απεργοί πραγματοποίησαν συγκέντρωση οργής στο υπουργείο Ναυτιλίας, από τον τρίτο όροφο του οποίου κρέμασαν μαύρα πανιά.
Προαναγγελθέν έγκλημα
Από το βήμα της απεργιακής συγκέντρωσης παρουσιάστηκαν αναλυτικά οι αιτίες του θανάτου: Αδιαφορία από την πολιτεία για τις κινητοποιήσεις των εργαζομένων — όταν οι απεργίες δεν στιγματίζονταν ως «πρόβλημα» που «διώχνει τα καράβια». Προσέγγιση των μέτρων ασφαλείας ως «γραφειοκρατία», ως «κόστος» που δεν αντέχει η εργοδοσία. Παραινέσεις προς τα σωματεία να κάνουν τα «στραβά μάτια» για «να ‘ρθει καμιά δουλειά» και «μετά βλέπουμε». Απειλές πως τα καράβια «θα πάνε στην Τουρκία», αφού εκεί «δεν τηρούνε τίποτα».
Παράλληλα, όλες οι κυβερνήσεις, από την αρχή της εποχής των μνημονίων, αφήνουν υποστελεχωμένους και υποχρηματοδοτούμενους τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, ενώ –όπως ειπώθηκε– έχει εισαχθεί πλαφόν στον αριθμό των ελέγχων, με αποτέλεσμα να διενεργούνται μόλις πέντε κάθε μήνα. Και αυτοί ακόμα γίνονται εντός του ωραρίου των υπαλλήλων του πρώην ΣΕΠΕ. Υπήρξαν φορές που οι επιθεωρητές εργασίας δεν είχαν ούτε βενζίνη για τα οχήματα, με τα μέλη του σωματείου να συμπληρώνουν χρήματα για να γίνουν έλεγχοι.
Υπάλληλοι των εργοδοτών οι τεχνικοί ασφαλείας
Σκανδαλώδες είναι το ζήτημα των τεχνικών ασφαλείας, οι οποίοι προσλαμβάνονται από τις εταιρείες τις οποίες καλούνται να ελέγξουν. Οι ελεγκτές, δηλαδή, είναι υπάλληλοι του ελεγχόμενου! «Παντού μιλάνε για ασυμβίβαστο, εδώ δεν υπάρχει ασυμβίβαστο; Κανένας δεν πάει να σταματήσει τις εργασίες, να βάλει πρόστιμο και να εμποδίσει τη δουλειά στο αφεντικό του. Κάνουν τα στραβά μάτια για να ’χουν δουλειά», κατήγγειλε ο πρόεδρος του Συνδικάτου Μετάλλου. Επίσης, οι πενταμελείς επιτροπές ελέγχου για την τήρηση των μέτρων υγιεινής και ασφάλειας δεν καλύπτουν τα μεγάλα ναυπηγεία όπως της Σύρου και της Ελευσίνας, ενώ δεν υπάρχει Κέντρο Υγείας στη Ζώνη ούτε και πυροσβεστικός σταθμός με προσωπικό εκπαιδευμένο να επιχειρεί σε πλοία.
Πέραμα: Η αρχή της ελπίδας
Υπό το βάρος των κινητοποιήσεων, μετά από συνάντηση εκπροσώπων των εργαζομένων με κυβερνητικό κλιμάκιο, υπήρξε δέσμευση ότι οι έλεγχοι από τις Πενταμελείς Επιτροπές θα πραγματοποιούνται καθημερινά και σε δύο βάρδιες, ενώ –σύμφωνα με πληροφορίες– βήματα έγιναν και στην κατεύθυνση κήρυξης της ΣΣΕ του 2017 ως υποχρεωτικής για ολόκληρο τον κλάδο.
Το προδιαγεγραμμένο έγκλημα στο Πέραμα τελέστηκε λίγες ημέρες αφότου ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αναφερόμενος στην κατάσταση που επικρατεί στη Ζώνη, έκανε λόγο για γελαστά πρόσωπα εργατών, ευτυχισμένων που είχαν μια δουλειά.
Αυτό που δεν είδε ο πρώην πρωθυπουργός, όμως, είναι το πρόσωπο της μαυροφορεμένης συζύγου του 47χρονου· την οργή στα πρόσωπα των συναδέλφων του· και την επιγραφή «η αρχή της ελπίδας» στο υπόστεγο των εκδοτηρίων των φέρι μποτ για Σαλαμίνα, πίσω από τους εκατοντάδες απεργούς που το πρωί της Τρίτης είχαν πλημμυρίσει την πύλη της Ζώνης.
Γιώργος Μουρμούρης
giorgismour@yahoo.gr