Σε… ποδηλατόδρομο εξετάζεται να μετατραπεί ο σιδηρόδρομος Πελοποννήσου και συγκεκριμένα ο σιδηροδρομικός άξονας Κορίνθου – Καλαμάτας, μήκους περίπου 244 χιλιομέτρων, που καλύπτει το μεγαλύτερο τμήμα του ανενεργού μετρικού δικτύου της περιοχής. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας έχει ήδη κινήσει τη διαδικασία ανάθεσης μελέτης για αλλαγή χρήσης της γραμμής, προοπτική που προκαλεί έντονη ανησυχία σε τοπικούς φορείς και κινήσεις πολιτών. Οι τελευταίοι επισημαίνουν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελέσει οριστική «ταφόπλακα» σε οποιοδήποτε σχέδιο επανενεργοποίησης της ιστορικής γραμμής που θα μπορούσε να αποτελέσει εκ νέου μια κομβικής σημασίας υποδομή μεταφορών για την Πελοπόννησο.
Διαβάστε επίσης: Ποιοι και γιατί θέλουν ξανά τρένο στην Πελοπόννησο
Αναστολή λειτουργίας μετά την ανακαίνιση
Το μήκους άνω των 700 χιλιομέτρων μετρικό δίκτυο από το οποίο αποτελείται ο σιδηρόδρομος Πελοποννήσου, που λειτούργησε για περισσότερο από έναν αιώνα συνδέοντας πόλεις και χωριά της περιοχής, τέθηκε σε αναστολή λειτουργίας το 2011, στο πλαίσιο των μνημονίων. Λίγο νωρίτερα είχαν ολοκληρωθεί εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης και αναβάθμισης του δικτύου των οποίων το κόστος εκτιμάται σε πάνω από 80 εκατ. ευρώ, με νέες σιδηροτροχιές, σταθμούς και προμήθεια σύγχρονων συρμών. Σε λειτουργία διατηρήθηκαν μόνο ο Οδοντωτός, ο Προαστιακός της Πάτρας και η γραμμή Κατάκολο – Πύργος – Ολυμπία.
Η διακοπή των δρομολογίων οδήγησε σε σταδιακή απαξίωση τη σιδηροδρομική υποδομή, ενώ οι διαρκείς εκκλήσεις τοπικών φορέων, συλλόγων και κινήσεων πολιτών όπως το Κίνημα Διάσωσης και Επαναλειτουργίας του Σιδηροδρόμου Πελοποννήσου για επανενεργοποίηση της γραμμής με χαρακτηριστικά προαστιακού ή τουριστικού σιδηροδρόμου, δεν βρήκαν ευήκοα ώτα σε επίπεδο κυβέρνησης και υπουργείου Υποδομών.
Η ελληνοελβετική πρωτοβολία
Τα τελευταία χρόνια ο σιδηρόδρομος Πελοποννήσου βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και μιας ελληνοελβετικής πρωτοβουλίας, στην οποίαν από ελληνικής πλευράς συμμετέχει η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού ενώ από την ελβετική πλευρά καθοριστική είναι η συμβολή του ομότιμου καθηγητή στο Ελβετικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Ζυρίχης Bernd Scholl
Γύρω από τον κ. Scholl έχει συσπειρωθεί μια ομάδα ειδικών από την Ελλάδα και την Ελβετία, με την ενεργό στήριξη του Ελβετού πρέσβη Stefan Estermann, που έχει χαρακτηρίσει το δίκτυο της Πελοποννήσου ως την «ωραία κοιμωμένη». Σε εκδήλωση στο Ναύπλιο, τον περασμένο Δεκέμβριο, ο κ. Scholl έκανε λόγο για ανάγκη εκπόνησης μελέτης σκοπιμότητας που θα πρέπει να επικεντρωθεί στην υποδομή, στις εκτιμήσεις για τις τεχνικές και λειτουργικές παραμέτρους, στο επιχειρηματικό πλάνο και στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Οι υπό εξέταση παρεμβάσεις πρέπει να περιλαμβάνουν τον καθαρισμό των γραμμών, την καταγραφή των διαβάσεων, τον έλεγχο τεχνικών έργων όπως γέφυρες και σήραγγες, καθώς και την αποκατάσταση των σταθμών.
Πεζοπορία διεκδίκησης
Στο μεταξύ, τον Ιούνιο του 2025 πραγματοποιήθηκε στο Ρούτσι Μεγαλόπολης μια μεγάλη αγωνιστική γιορτή για τον σιδηρόδρομο, με συμμετοχή άνω των 200 πολιτών. Προηγήθηκε εθελοντικός καθαρισμός της γραμμής σε μήκος αρκετών χιλιομέτρων, ώστε να καταστεί δυνατή η διέλευση πεζοπόρων μέσα από το φαράγγι της Μαρμαριάς – Ανεμοδουρίου, τις γέφυρες και τις σήραγγες του ιστορικού δικτύου. Η εκδήλωση ανέδειξε τον σιδηρόδρομο Πελοποννήσου ως πολύτιμο πολιτιστικό και περιβαλλοντικό κεφάλαιο, στέλνοντας μήνυμα προς την Πολιτεία για την ανάγκη διάσωσης και αξιοποίησής του αντί της οριστικής του απαξίωσης.
Αντιδράσεις
Οι αντιδράσεις έναντι του ενδεχομένου να αποξηλωθεί πλήρως ο σιδηρόδρομος Πελοποννήσου (ή τουλάχιστον η «ραχοκοκαλιά» του) είναι έντονες, με τον Σύλλογο Φίλων Σιδηροδρόμου Μεσσηνίας και την Ένωση Συνταξιούχων Σιδηροδρομικών Πελοποννήσου να κάνουν λόγο για απαξίωση επενδύσεων δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ και απώλεια μιας στρατηγικής σημασίας υποδομής.
Για «σκάνδαλο» κάνει λόγο από την πλευρά του το Συντονιστικό Συμβούλιο του Κινήματος Διάσωσης και Επαναλειτουργίας του Σιδηροδρόμου Πελοποννήσου, τονίζοντας ότι «μεθοδεύεται επίσημα η οριστική εξαφάνιση της ιστορικής μετρικής γραμμής της χώρας» και η μετατροπή της σε ποδηλατόδρομο.
«Η τραγική ειρωνεία είναι ότι η δρομολόγηση αυτού του κακουργήματος γίνεται μάλιστα μέσω πόρων του Πράσινου Ταμείου και του υπουργείου Περιβάλλοντος» τονίζει το ΚΙ.Δ.Ε.ΣΙ.Π., ενώ υπογραμμίζει πως οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις αφορούν «μεγάλο μέρος τού σε προσωρινή, υποτίθεται, αναστολή ανενεργού σιδηροδρομικού συστήματος της Ελλάδας, για το οποίο έχουν διατεθεί πριν λίγα χρόνια μη ευκαταφρόνητοι πόροι για την ανακαίνισή του ή υπάρχουν έτοιμες μελέτες για τη σταδιακή επαναλειτουργία του και για την οποία έχει γίνει τόσο λόγος».
Η μεθόδευση
Το Κίνημα Διάσωσης και Επαναλειτουργίας του Σιδηροδρόμου Πελοποννήσου τονίζει ακόμα ότι «η φαεινή ιδέα που είχε προβληθεί από κυβερνητικό παράγοντα πριν από μερικά χρόνια για μετατροπή του μετρικού σιδηροδρόμου σε ποδηλατόδρομο προωθήθηκε πλέον στην κυβέρνηση “στα μουλωχτά” από το ΤΕΕ, τον επίσημο σύμβουλο της Πολιτείας, που εξασφάλισε πλέον περίπου 3,6 εκατομμύρια ευρώ, για να προετοιμαστεί μελετητικά και να δημοπρατηθεί μετά η υλοποίηση του έργου.»
«Η μέγιστη υποκρισία», σημειώνεται, «είναι ότι η κεντρική ιδέα αυτής της επιλογής “θεμελιώνεται” με τα πιο έωλα ιδεολογήματα, τάχα προς όφελος της ήπιας και βιώσιμης εναλλακτικότητας. Δηλαδή, με δυο λόγια, θέλουν να καταργήσουν οριστικά μια αδιαμφισβήτητα φιλική στο περιβάλλον υποδομή, τάχα για να διευκολύνουν τον ποδηλατικό τουρισμό, καταστρέφοντας όμως τον διάδρομο του σιδηροδρόμου».
Τα ερωτήματα
Στην ίδια ανακοίνωση το ΚΙ.Δ.Ε.ΣΙ.Π. θέτει σειρά ερωτημάτων: «Δεν αρκεί που ο υπαρκτός, πολύπαθος σιδηρόδρομος της Ελλάδας συρρικνώθηκε δραματικά με απενεργοποίηση ή εγκατάλειψή του κατά το μεγαλύτερο μέρος της χώρας; Δεν αρκεί που έχει δυσφημιστεί με όσα συνέβησαν στα Τέμπη; Δεν αρκεί που από το Ταμείο Ανάκαμψης, με κυβερνητική επιλογή, προβλέφτηκαν ελάχιστοι αναλογικά πόροι για τον σιδηρόδρομο συγκριτικά με άλλες χώρες;
»Δεν είναι πειστικό ότι και ο περιφερειακός σιδηρόδρομος της Ελλάδας είναι αναγνωρισμένος κι ενταγμένος στις προβλέψεις του (λεγόμενου αναλυτικού) ευρωπαϊκού δικτύου; Με ποια λογική θα πέσουν στον βρόντο τα σημαντικά χρηματικά ποσά (και από ευρωπαϊκούς πόρους) που δαπανήθηκαν για την ανακαίνιση και της ιστορικής μετρικής γραμμής της Πελοποννήσου;
»Πώς προσπερνάτε με τόση ευκολία τα αμέτρητα παραδείγματα άλλων χωρών και την τεράστια αξία της γραμμής, που έχει αναγνωριστεί από το Πολυτεχνείο της Ζυρίχης και την ελβετική πρεσβεία; Πώς αδιαφορείτε για το ενδιαφέρον που αρχίζει να εκδηλώνεται κι από εταιρίες για την προώθηση σιδηροδρομικού τουρισμού στην Πελοπόννησο;»
Εμπαιγμός
Στην ίδια ανακοίνωση το ΚΙ.Δ.Ε.ΣΙ.Π. τονίζει πως «μόνο ως εμπαιγμός μπορεί να εκληφθεί αυτό το ενορχηστρωμένο σχέδιο που αποσκοπεί τάχα να προωθήσει την τουριστική ποδηλασία και πλασάρεται ως δήθεν “πράσινη“ λογική» καθώς «το ζητούμενο είναι η ποδηλασία να υποκαταστήσει κατά το δυνατό τα αυτοκίνητα στις ασφυκτιούσες πόλεις κι όχι να εκδιώκει το κατ’ εξοχήν φιλικό στο περιβάλλον μέσο μαζικής μετακίνησης». «Εκεί επιφυλάσσεται πεδίον δόξης λαμπρό, κύριοι της κυβέρνησης και του ΤΕΕ, κι όχι στη βάρβαρη καταστροφή πολύπλευρα επαναξιοποιήσιμων σιδηροδρομικών διαδρόμων. Αυτό θα συνιστούσε δείγμα ευαισθησίας και περιβαλλοντικού πολιτισμού» υπογραμμίζει το Κίνημα, θέτοντας το ερώτημα: «Τελικά ποιος είναι ο σκοπός; Να οδηγηθεί όλος ο κόσμος στους χρυσοφόρους ιδιωτικοποιημένους αυτοκινητόδρομους; Ειδικά το ΤΕΕ γνωρίζει πολύ καλά τις εγκληματικές σπατάλες για άχρηστα ή κακοφτιαγμένα φαραωνικά έργα που συντέλεσαν και συντελούν στην κακοδαιμονία και τη χρεοκοπία αυτής της χώρας. Η Ελλάδα δεν έχει όμως την πολυτέλεια και για άλλα πεταμένα λεφτά, αν δεν επενδύονται σε μια ορθολογική ανάπτυξη για τον τόπο και την κοινωνία. Αρκετή δυσφήμιση έχει υποστεί στην Ευρώπη κι έχει ενεργοποιηθεί με πολλή δουλειά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.»
«Να μιλήσει η κοινωνία των πολιτών»
«Ήρθε πλέον η ώρα να μιλήσει η κοινωνία των ενεργών πολιτών και να αναλάβουν τις ευθύνες τους οι θεσμικοί εκπρόσωποί της, Δημοτικές Αρχές, κόμματα κλπ», καταλήγει το ΚΙ.Δ.Ε.ΣΙ.Π. «Να πάρει επιτέλους ξεκάθαρη θέση και η Περιφερειακή Αρχή της Πελοποννήσου. Το κακούργημα αυτό κατά της χώρας δεν θα περάσει!»
Γιώργος Μουρμούρης
giorgismour@yahoo.gr
Διαβάστε επίσης: