Ως ομάδα του LSS βρεθήκαμε φέτος στο PDSFF26, το 7ο Positively Different Short Film Festival. Στο πλαίσιο του φεστιβάλ είχαμε την ευκαιρία μεταξύ άλλων να παρακολουθήσουμε και μερικές εξαίσιες ταινίες μικρού μήκους. Οι ταινίες που είδαμε χωρίζονται σε 2 θεματικές ενότητες, ωστόσο λόγο ενός μικρού λάθους παρακολουθήσαμε και μία ακόμη.
Παρακάτω ακολουθούν όσα μας έκαναν να σκεφτούμε και να αισθανθούμε αυτές οι 10 + 1 ταινίες.
Ενότητα: Χτίζοντας πάνω σε ερείπια
Οι ταινίες αυτής της ενότητας, απαρτίζονται από ιστορίες ζωής. Μίας ζωής όμως η οποία χτίζεται επάνω στα ερείπια που αφήνει πίσω του τραύμα. Ωστόσο παρά την παραμέληση και την βία οι πρωταγωνιστές μας δεν σταματούν ποτέ να αποζητούν την ασφάλεια και την ομορφιά της ζωής.
1. Προσωπικό μήνυμα (A private message)
Σε σκηνοθεσία της Amen Baran Sahraei (Ιράν), το «Προσωπικό μήνυμα» αποτελεί μία αποκαλυπτική ματιά στον αυταρχικό περιβάλλων μέσα στο οποίο προσπαθούν να επιβιώσουν οι γυναίκες στο Ιράν και όχι μόνο. Χωρίς να βρίσκεται μακρυά από καταστάσεις που συμβαίνουν και στην Ελλάδα, η ταινία, αποτυπώνει τα αδιέξοδα των γυναικών σε μία κοινωνία όπου ένα μικρό λάθος μπορεί να αποτελέσει αφορμή για την πλήρη κατάρρευση της ζωής μία γυναίκας, στην οποία αυτή αποτελεί μονίμως θύμα των αντικρουόμενων θελημάτων των ανδρών γύρων της. Η ταινία μας θυμίζει μελοδραματισμούς, πως σε ένα περιβάλλον όπου δεν υπάρχουν περιθώρια για ελεύθερη βούληση, ακόμα και η πιο απλή επικοινωνία αποτελεί μια πράξη γενναιότητας και αντίστασης.
2. Ο Σάλμαν θέλει να φύγει (Salman Wants to go)
Σε σκηνοθεσία του Ozan Takis (Τουρκία), το «Ο Σάλμαν θέλει να φύγει» αναδεικνύει την σκληρή πραγματικότητα της προσφυγιάς. Ένα αφηγηματικό ντοκιμαντέρ, που μας καθήλωσε πραγματικά. Είναι αδύνατο ένας νέος που ζει στην Ελλάδα να μην ταυτιστεί πλήρως με την ιστορία του Σάλμαν. Ο Σάλμαν είναι ένας από εμάς, ένας νέος με όνειρα που είναι αποφασισμένος να κάνει ότι περνάει από το χέρι του για να ξεφύγει από το κοινωνικό αδιέξοδο που του έχει επιβάλει η φτωχή καταγωγή του. Σε ένα κόσμο που χτίζει φράκτες παντού γύρω του, όλοι προσπαθούμε να ξεφύγουμε, ωστόσο η ζωή δεν είναι πάντα δίκαιη. Η ταινία είναι μία κραυγή για αξιοπρέπεια, των εκατομμυρίων ανθρώπων που οδηγούνται στην προσφυγιά και βιώνουν το χάσμα μεταξύ της επιθυμίας της ψυχής και των αναγκών που επιβάλει η επιβίωση.
3. Βρώμα
Σε σκηνοθεσία της Μαργαρίτας Αλεξιάδη (Ελλάδα), το «Βρώμα» είναι μία ταινία ωμού ρεαλισμού. Με μία αλληγορική προσέγγιση, για την βία κατά των γυναικών. Σε έναν κόσμο όπου οι άνδρες είναι αυτοί που σηκώνουν το χέρι τους, οι γυναίκες είναι αυτές που μένουν με το αίσθημα ότι βρωμάνε. Η «Βρώμα» εν τέλη δεν είναι η σωματική ακαθαρσία, αλλά τα κοινωνικά κατάλοιπα που προσπαθούμε να ξεπλύνουμε. Μέσα από έντονους συμβολισμούς και υπερρεαλιστικές εικόνες, η ταινία έρχεται να γίνει άβολη, ώστε να μας αναγκάσει να συμφιλιωθούμε με τις σκοτεινές πλευρές μας.
4. Αυτοί που μένουν πίσω (Those Who Are Left)
Σε σκηνοθεσία των Jonathan Brunner & Laura Hornberger (Παλαιστίνη/Γερμανία), το «Αυτοί που μένουν πίσω» είναι ένα ντοκιμαντέρ που εξιστορεί την απώλεια και την επιμονή. Οι σκηνοθέτες στρέφουν τον φακό τους σε αυτούς που αρνούνται να εγκαταλείψουν την ζωή στη Δυτική Όχθη, παρά τις απώλειες. Η ταινία αποφεύγει τα εύκολα συναισθήματα και εστιάζει στην ταπεινότητα της ζωής μέσα στα χαλάσματα και πραγματεύεται τον θρήνο που διασπείρει ο Ισραηλινός εποικισμός. Μέσα από τα μάτια της οικογένειας του δολοφονημένου 22 χρόνου Ομάρ, η ταινία αποκαλύπτει τις ουλές που αφήνει πίσω της η κατοχή, αλλά και την ελπίδα που αδυνατεί να σβήσει.
5. Ο Μισθοφόρος (Mercenaire)
Σε σκηνοθεσία του Pier Philippe Chevigny (Καναδάς), το «Ο Μισθοφόρος» είναι μία πολύ ωμή ταινία για την βιαιότητα της εργασίας. Η ταινία μας φέρνει στη δύσκολη θέση, ενός καταδίκου που βρίσκεται σε ένα εργασιακό περιβάλλον που δεν επιθυμεί, αλλά αποτελεί αναπόφευκτο δρόμο για την απελευθέρωση του. Κλεισμένος σε ένα εργασιακό αδιέξοδο, ο πρωταγωνιστής μας αδυνατεί να αποδράσει από την εξάρτηση του στην εργασία του. Αν και βρίσκεται, έξω από την φυλακή πλέον, συνεχίζει να είναι δέσμιος ενός βίαιου εργασιακού περιβάλλοντος, όπου οι εργαζόμενοι έρχονται και φεύγουν συνεχώς καθώς δεν αντέχουν τις σκληρές συνθήκες.
Ενότητα: Ζωή στις σκιές
Οι ταινίες της ενότητας αυτής, έρχονται να ρίξουν φως στις ζωές ανθρώπων που ζουν στο περιθώριο. Κοιτώντας πίσω από την κοινωνική βιτρίνα, βρίσκουμε ιστορίες ανθρώπων που ζουν στο περιθώριο, όμως αποτελούν τον πραγματικό πυρήνα του κοινωνικού ιστού.
6. Η ζωή ξεκινά (Life Begins)
Σε σκηνοθεσία του Oleskii Taranenko (Ουκρανία), το «Η ζωή ξεκινά» μας φέρνει κοντά στην καθημερινότητα που ακολουθεί μετά τον πόλεμο. Ανεξαρτήτως πλευράς, η επιστροφή των στρατιωτών στο σπίτι, δεν παύει να αποτελεί μία δύσκολη διαδικασία που κουβαλάει μέσα της πολύ έντονα τραύματα από τα βίαια βιώματα του πολέμου. Η ταινία με την εικόνα της και τα ηχητικά εφέ, αποτυπώνει το μετατραυματικό στρες και το άγχος του στρατιώτη που έχει επιστρέψει (προτού λήξει ο πόλεμος) και προσπαθεί να ενταχθεί ξανά σε μία απλή καθημερινότητα. Όπως λέει και ο τίτλος, μετά το τραύμα του πολέμου, για τους τυχερούς, μία νέα ζωή ξεκινά ξανά, ωστόσο χωρίς την αθωότητα και την γαλήνη της προπολεμικής πραγματικότητας. Σε αυτή τη ζωή λοιπόν, ο στρατιώτης πασχίζει να ξαναβρεί την θέση του ανάμεσα στους υπόλοιπους κοινούς θνητούς.
7. Η πλευρά που η πόλη δεν βλέπει (The side the city doesn’t see)
Σε σκηνοθεσία του Thomas Toledo (Βραζιλία), το «Η πλευρά που η πόλη δεν βλέπει» είναι ένα ντοκιμαντέρ που προσπαθεί να ρίξει φως στην καθημερινότητα της τρανς κοινότητας σε μία πόλη της Βραζιλίας. Το ντοκιμαντέρ ακολουθεί τρεις τρανς, που προσπαθούν να αλληλοβοηθηθούν στην εργασιακή τους καθημερινότητα. Στις αθέατες γωνιές των βραζιλιάνικων μεγαλουπόλεων, εκεί όπου η κοινωνική αδιαφορία έχει χτίσει τείχη τρασοφοβίας και ρατσισμού, η ταινία έρχεται να αναδείξει στιγμές από τον αγώνα της τρανς κοινότητας για να ξεφύγει από το το περιθώριο. Ωστόσο οι γεροί δεσμοί της τρανας κοινότητας επιτρέπουν μια παράλληλη ζωή, σε ένα ασφαλές περιβάλλον που έρχεται να αγκαλιάσει αυτούς που η κοινωνία έχει απομονώσει.
8. Πόμακ (Pomak)
Σε σκηνοθεσία του Aibal Jain (Βουλγαρία), το «Πόμακ» είναι μια εθνογραφική και ταυτόχρονα βαθιά προσωπική ταινία. Η ταινία καταγράφει το διαγενεακό τραύμα που κρύβεται στα βιώματα της μειονότητας των Πομάκων της Βουλγαρίας. Η ταινία εξερευνά την ιστορία μίας ταυτότητας που επιβιώνει στα σύνορα θρησκειών, εθνών και παραδόσεων, βαθιά περιθωριοποιημένη και καταπιεσμένη. Μέσα από το πρόσωπο της «γιαγιάς», το «Πόμακ» σκιαγραφεί, με μία ειλικρινή ματιά, την σύγκρουση μεταξύ της διατήρησης της κληρονομιάς και της επιβίωσης σε ένα περιβάλλον εθνικής ομογενοποίησης.
9. Εικοσιεφτά ώρες
Σε σκηνοθεσία της Ντιάννα Βασιλείου (Ελλάδα), το «Εικοσιεφτά ώρες» αποτελεί ένα ειλικρινές ντοκιμαντέρ που καταγράφει την εργασιακή εξάντληση, την προσφυγιά και την βάρβαρη ελληνική πραγματικότητα. Ο αγώνας για επιβίωση στην Ελλάδα δεν γνωρίζει φύλλα και εθνότητες. Η ταινία αποτυπώνει πιστά το πως οι φτωχότεροι αυτής της κοινωνίας βρισκόμαστε όλοι στο ίδιο καζάνι, αλλά ερχόμενοι από διαφορετικές ρίζες, και «βράζουμε» μαζί, σε μία χώρα που δεν σέβεται κανέναν. Παρόλα αυτά η ταινία αποδεικνύει πως ο ζήλος για την αξιοπρεπή επιβίωση αποτελεί κινητήρια δύναμη, για να αντέξουμε στην βάναυση ελληνική εργασιακή καθημερινότητα, παλεύοντας για τους ανθρώπους μας και την πατρίδα μας.
10. Άλντι (Aldi)
Σε σκηνοθεσία του Giorgi Arabuli (Γεωργία), το «Άλντι» είναι μία ωδή στην αγροτοκτηνοτροφική και παραδοσιακή ζωή στην απομονωμένη επαρχεία. Βασισμένη σε ένα ποίημα του ίδιου του σκηνοθέτη, η ταινία αποτυπώνει την μοναχικότητα της ζωής στα απόμακρα ορεινά χωριά της Γεωργίας. Εκεί που οι κοινωνίες είναι μικρές και απομονωμένες, δεν έχουν παρά να στραφούν με ευλάβεια και προσήλωση στις παραδόσεις τους. Τα έθιμα αποτελούν βασικό συστατικό μίας ζωής που βρίσκεται κοντά στη γη και την φύση.
Αυτές ήταν οι 10 ταινίες που παρακολουθήσαμε στα πλαίσια του #PDSFF26, ωστόσο για καλή μας τύχη και λόγω ενός ευχάριστου τεχνικού σφάλματος, η μία προβολή μας επιφύλασσε μία έκπληξη καθώς μία επιπλέον ταινία από άλλη είχε προστεθεί στο καρούλι από λάθος. Έτσι λοιπόν παρακολουθήσαμε επιπλέον μία ταινία από την θεματική «Νήματα και κόμποι», το Everything between us.
11. Τα πάντα μεταξύ μας (Everything between us)
Σε σκηνοθεσία του Ilgin G. Korugan (Τουρκία), το «Τα πάντα μεταξύ μας» εξερευνά τους αόρατους δεσμούς που συνδέουν ή χωρίζουν τους ανθρώπους. Χωρίς περιττούς διάλογους και με βαθιά συναισθηματικά πλάνα, η ταινία μας ταξιδεύει σε μία γλυκιά ιστορία δύο κοριτσιών που αναπτύσσουν μία φιλία, αφορμώμενες από το να βρουν ένα συναισθηματικό καταφύγιο. Είναι μια ταινία που μας θυμίζει ότι η ουσία της ζωής και της φιλίας βρίσκεται συχνά σε όσα μεσολαβούν ανάμεσα σε δύο ανθρώπους. Σε σχέση με το υπόλοιπο σετ, ήταν σίγουρα μία ελαφρύτερη και τρυφερή ταινία.
Κείμενο – φωτογραφίες: Ορφέας Μπούσουλας