Αναπάντητα ερωτήματα και σοβαρά κενά αφήνει πίσω του το αιφνιδιαστικό κλείσιμο της δικογραφίας για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, εξέλιξη που ενισχύει την γενικευμένη πεποίθηση περί επιχειρούμενης συγκάλυψης.
Είναι ενδεικτικό ότι, όπως επισημαίνεται από την πλευρά των συγγενών των θυμάτων, ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Εφετών Λάρισας χρειάστηκε περίπου μία εβδομάδα για να μελετήσει δικογραφία που αριθμεί περισσότερες από 60.000 σελίδες και να συντάξει πρόταση 996 σελίδων. Με αυτήν εισηγήθηκε την παραπομπή συνολικά 36 κατηγορουμένων, εκ των οποίων οι 33 για κακουργήματα και οι 3 για πλημμελήματα.
Παραλείψεις
Η πλευρά των οικογενειών υποστηρίζει ότι η ανάκριση, η οποία τερματίστηκε τον Αύγουστο του 2025, ολοκληρώθηκε αφήνοντας εκτός κρίσιμα επιστημονικά δεδομένα και τεχνικά πορίσματα όπως η μελέτη του εξειδικευμένου γερμανικού εργαστηρίου (RSTLABS – Rail System Testing GmbH) για τα υλικά των καθισμάτων στα βαγόνια, τα οποία – όπως προέκυψε – δεν πληρούσαν τις ελάχιστες ευρωπαϊκές προδιαγραφές πυραντοχής.
Στο ίδιο πλαίσιο, καταγγέλλεται ότι η συλλογή μαρτυριών υπήρξε ελλιπής. Ειδικότερα, όπως τονίζεται κατέθεσαν 26–28 επιβάτες, κυρίως με δική τους πρωτοβουλία, ενώ περίπου 46 άτομα που τραυματίστηκαν σοβαρά στα Τέμπη δεν κλήθηκαν ποτέ να καταθέσουν. Δεν εκλήθη επίσης ο καθηγητής του ΑΠΘ, Αθ. Κωνσταντόπουλος, ο οποίος είχε συντάξει τεχνική έκθεση για την πυρόσφαιρα για λογαριασμό του ΕΟΔΑΣΑΑΜ.
Η πρόεδρος του Συλλόγου Τέμπη 2023, Μαρία Καρυστιανού, αναφέρεται στα γκρίζα σημεία της δικογραφίας
Σημειώνεται ακόμη ότι η διαδικασία ταυτοποίησης των θυμάτων δεν ολοκληρώθηκε όπως θα έπρεπε. Τα οστά που εντοπίστηκαν στα συντρίμμια στα τέλη του 2023, μήνες μετά το δυστύχημα, δεν εξετάστηκαν στο σύνολό τους, ενώ δεν πραγματοποιήθηκε πλήρης χαρτογράφηση της θέσης εύρεσης των σορών.
Παράλληλα, η απομαγνητοφώνηση 252 σημαντικών ακουστικών πειστηρίων του ΟΣΕ δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, στερώντας από τη δικογραφία κρίσιμες συνομιλίες, ενώ η κατάσχεση σκληρών δίσκων σχετικών με την εμπορική αμαξοστοιχία δεν εκτελέστηκε στο σύνολό της.
Ιδιαίτερα σοβαρή παράμετρο αποτελεί και το θέμα του οπτικού υλικού. Οι καταγραφές του κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης από τον Εμπορικό Σταθμό Θεσσαλονίκης διαγράφηκαν βάσει πολιτικής αυτόματης διαγραφής (15 ημέρες), χωρίς να διερευνηθούν οι ευθύνες όσων δεν φρόντισαν για τη διαφύλαξη του υλικού.
Περιορισμένες ποινικές ευθύνες
Η εισαγγελική πρόταση αποδίδει ποινικές ευθύνες για τα Τέμπη σε στελέχη του ΟΣΕ, της ΕΡΓΟΣΕ, της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) και της Hellenic Train, ωστόσο οι συγγενείς των θυμάτων θεωρούν ότι οι ευθύνες αυτές παραμένουν περιορισμένες.
Όπως τονίζουν, από την πλευρά της Hellenic Train παραπέμπονται στελέχη κυρίως για πλημμελήματα, ενώ από τη ΡΑΣ παραπέμπεται μόνον η πρόεδρος. Από το Υπουργείο Μεταφορών κατηγορούνται δύο στελέχη, με αποτέλεσμα οι γενικοί γραμματείς του υπουργείου και ο τέως διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΕ να παραμένουν εκτός της παρούσας ποινικής διερεύνησης.
Όσον αφορά την «αμαρτωλή» σύμβαση 717 που αφορούσε την ανάταξη των συστημάτων ασφαλείας του σιδηροδρόμου, οι συγγενείς επισημαίνουν ότι οι ανάδοχοι μένουν εκτός της παρούσας δικογραφίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) έχει ήδη κινήσει ξεχωριστή διαδικασία και άσκησε διώξεις για ζητήματα που σχετίζονται με τη σύμβαση 717, στο πλαίσιο ξεχωριστής έρευνας.
Σε απεργία πείνας
Οι τελευταίες εξελίξεις ώθησαν τον Πάνο Ρούτσι, πατέρα του 22χρονου Ντένις Ρούτσι που σκοτώθηκε στη μοιραία IC62, να προχωρήσει από τη Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου σε απεργία πείνας μπροστά στη Βουλή, ζητώντας να επιτραπεί η εκταφή της σορού του παιδιού του προκειμένου να διενεργηθούν τοξικολογικές και ιστολογικές εξετάσεις.
«Θα μείνω μέχρι το τέλος, μέχρι να μου δώσουν το χαρτί της εκταφής», ανέφερε ο ίδιος μιλώντας στο Long Stories Short την Τρίτη. «Δεν εγκρίνουν το αίτημά μας γιατί υπάρχουν στοιχεία και το ξέρουν πολύ καλά».
Παράλληλα, περισσότεροι από 70 συγγενείς θυμάτων ζητούν να ανοίξει εκ νέου η ποινική δικογραφία προκειμένου, μεταξύ άλλων, να ενσωματωθούν τα πορίσματα του Γενικού Χημείου του Κράτους και της γερμανικής RSTLABS για την πυρασφάλεια των καθισμάτων, να κατασχεθούν και να εξεταστούν πλήρως τα καταγραφικά και τα ψηφιακά αρχεία (συμπεριλαμβανομένων των βίντεο από τον Εμπορικό Σταθμό Θεσσαλονίκης), να κληθούν για κατάθεση οι σοβαρά τραυματισμένοι επιζώντες, να ολοκληρωθεί η ταυτοποίηση των οστών που εντοπίστηκαν στα συντρίμμια και να αποδοθούν ποινικές ευθύνες σε στελέχη της Hellenic Train, του Υπουργείου Υποδομών, της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων και του ΟΣΕ που μέχρι σήμερα έχουν μείνει στο απυρόβλητο.
Η ανακοίνωση
Σε σχετική ανακοίνωση οι συγγενείς των θυμάτων αναφέρουν:
Στις 29-08-2025 οι συγγενείς των θυμάτων και των τραυματιών του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών ενημερωθήκαμε, κυρίως από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ότι ο κ. Εφέτης Ανακριτής Λάρισας ολοκλήρωσε την ανάκριση για το έγκλημα αυτό.
Το εσπευσμένο κλείσιμο της ανάκρισης έχει ως αποτέλεσμα η δικογραφία να έχει σημαντικά κενά και ελλείψεις, καθώς δεν έχουν διερευνηθεί καθόλου ή επαρκώς στοιχεία της δικογραφίας ή δεν έχουν δοθεί απαντήσεις σε αιτήματά μας.
Ζητούμε να ανοίξει εκ νέου η Ποινική Δικογραφία προκειμένου:
- Να συμπεριληφθούν τα αποτελέσματα των αναλύσεων του Γενικού Χημείου του Κράτους των δειγμάτων που ελήφθησαν τον Μάρτιο 2025 από τα συντρίμμια που φυλάσσονται στο Κουλούρι και να ληφθούν υπόψη από τη ΔΑΕΕ του Πυροσβεστικού Σώματος ώστε να εκδώσει αυτή νέο ολοκληρωμένο πόρισμα.
- Να συμπεριληφθούν τα αποτελέσματα των πιστοποιημένων μετρήσεων του πυράντοχου των καθισμάτων των βαγονιών από το εργαστήριο RSTLABS – Rail System Testing GmbH της Γερμανίας.
- Να γίνει η κατάσχεση των καταγραφικών και των μέσων αποθήκευσης κάθε μορφής αρχείου από τον Εμπορικό Σιδηροδρομικό Σταθμό Θεσσαλονίκης.
- Να διενεργηθεί πραγματογνωμοσύνη για τους εναλλάκτες των ηλεκτρομηχανών.
- Να κληθούν για κατάθεση επιζήσαντες σοβαρά τραυματισμένοι.
- Να ταυτοποιηθούν τα οστάρια που ανακαλύφθηκαν από την ομάδα ANUBIS τον Νοέμβριο 2023 και να παραδοθούν στις οικογένειες των θυμάτων.
- Να παραδοθούν πιστά ψηφιακά αντίγραφα της δικογραφίας.
- Να προσκληθεί ο καθηγητής του Τμήματος Χημικών Μηχανικών του ΑΠΘ, κ. Αθ. Κωνσταντόπουλος, για να δώσει διευκρινίσεις σχετικά με την πυρόσφαιρα.
Να ασκηθεί ποινική δίωξη κατά:
- των εκπροσώπων της Hellenic Train,
- των διευθυντών της διεύθυνσης Δ14 του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών,
- του γενικού διευθυντή της ΡΑΣ,
- των προϊσταμένων κυκλοφορίας του ΟΣΕ,
- των εκπροσώπων αναδόχου εταιρείας ΤΟΜΗ ΑΒΕΤΕ – ALSTROM S.A. σύμβασης 717,
- των γενικών γραμματέων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών,
- του συμβούλου ασφαλείας του ΟΣΕ Π. Τερεζάκη.
- Να ολοκληρωθεί η απομαγνητοφώνηση σημαντικών ηχητικών πειστηρίων.
- Να εκτελεστεί η παραγγελία κατάσχεσης όλων των αρχείων ήχου – εικόνας.
- Να εκτελεστεί η παραγγελία κατάσχεσης 17 σκληρών δίσκων διέλευσης της εμπορικής αμαξοστοιχίας.
- Να ολοκληρωθεί η έρευνα ύποπτων ευρημάτων θέσης ΠΗΓΑΔΙΑ.
- Να ολοκληρωθεί η χαρτογράφηση της θέσης εύρεσης των σορών.
- Να αναβαθμιστούν οι κατηγορίες σε ανθρωποκτονία από πρόθεση.
Γιώργος Μουρμούρης
giorgismour@yahoo.gr